Σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο η ζωή μπορεί να ξεπερνά την επιστημονική φαντασία και τι επιπτώσεις έχει αυτό στην ψυχική μας υγεία, εγείρει η απόφαση του Facebook, του κολοσσού των social media, 22 χρόνια μετά την έναρξη της λειτουργίας του να δημιουργήσει ψηφιακούς κλώνους για τους λογαριασμούς των χρηστών που θα αποβιώνουν! Για να γίνει πιο κατανοητό η Meta (Facebook) αποφάσισε να διατηρεί για πάντα ενεργούς τους ψηφιακούς λογαριασμούς των χρηστών, ενσωματώνοντας μέσα τους ένα γλωσσικό μοντέλο (LLM), έναν χαρακτήρα τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), ο οποίος θα εκπαιδεύεται στις απόψεις και τον τρόπο σκέψης του χρήστη και θα μπορεί να αλληλεπιδρά με το κοινό του ακόμα και όταν ο χρήστης θα έχει φύγει από τη ζωή.
Περισσότεροι από 2 δισ. χρήστες
Η Meta επενδύσει δισεκατομμύρια δολάρια στην τεχνητή νοημοσύνη και ένα από αυτά τα project αφορά την μεταθανάτια ψηφιακή παρουσία των περισσότερων από 2 δισεκατομμυρίων χρηστών της πλατφόρμας Facebook. Παρότι θεωρητικά αυτό θα γίνεται με την έγκριση του ίδιου του χρήστη, προφανώς είναι ελάχιστοι οι άνθρωποι που προνοούν για τέτοιες αποφάσεις πριν πεθάνουν. Ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων αποβιώνει ξαφνικά, χωρίς να έχει ο ίδιος αποφασίσει τι θα κάνει με το προφίλ του ούτε να έχει ορίσει έναν στενό του συγγενή υπεύθυνο για την εκτέλεση μιας τέτοιας απόφασης. Εδώ, πολλοί άνθρωποι παγκοσμίως αποβιώνουν χωρίς να έχουν προλάβει να συντάξουν διαθήκη, καθώς είναι απολύτως ανθρώπινο να πιστεύει κανείς (σε κάθε ηλικία) ότι θα ζήσει περισσότερο και συνεπώς θα προλάβει να το κάνει στο μέλλον. Άλλωστε μπροστά στις αμέτρητες υποχρεώσεις της καθημερινότητας το τι θα απογίνει ο λογαριασμός μας στα social media δεν είναι κάτι που μας απασχολεί τόσο έντονα, ώστε να φροντίσουμε να δώσουμε σε συγγενή ή οικείο μας κάποια γραπτή συγκατάθεση.
Λόγος και αντίλογος και στο βάθος ο εθισμός
Το βασικό επιχείρημα της Meta είναι ότι κάθε άνθρωπος που έχει φίλους ή ακόλουθους στα social media -ένα κοινό που τον ακολουθεί και τον διαβάζει -είναι «εκπαιδευμένο» στο να αλληλεπιδρά μαζί του και η απότομη αδράνεια του προφίλ δημιουργεί ένα συναισθηματικό και ψυχολογικό «κενό». Εάν δημιουργηθεί ένας ψηφιακός κλώνος που «χειρίζεται» το λογαριασμό τότε η μετάβαση θα είναι πιο ομαλή και δεν θα είναι τόσο ισχυρή η «απουσία» και το πένθος.
Στον αντίποδα το επιχείρημα των επιστημόνων ψυχικής υγείας είναι ότι όλα αυτά βασίζονται σε έναν εθισμό. Τον εθισμό τον δημιουργούν οι αλγόριθμοι των social media που είναι «φτιαγμένοι» για να μας δημιουργούν εξάρτηση-και καμία εξάρτηση δεν κάνει καλό στην υγεία. Επιπλέον, το γεγονός ότι θα μένει το προφίλ του χρήστη ενεργό ενώ ο ίδιος δεν θα υπάρχει πια στη ζωή είναι κάτι το οποίο παραβιάζει τους νόμους της φύσης.
Ιστορική αναδρομή 22 ετών
Το «The facebook» (όπως ονομαζόταν τότε) γεννήθηκε μέσα στις φοιτητικές εστίες του Πανεπιστημίου Harvard της Βοστώνης το 2004 από τον Μαρκ Έλιοτ Ζάκερμπεργκ (Mark Elliot Zuckerberg) και την παρέα του, σαν ένα κοινωνικό δίκτυο φοιτητών για την αλληλεπίδραση μεταξύ τους και για ένα είδος φλερτ. Η πλατφόρμα ξεκίνησε δυναμικά αλλά αντιμετώπισε τα πρώτα προβλήματα τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της λειτουργίας της, το 2008 όταν οι δύο δίδυμοι Γουίνκλεβος από την παρέα των φοιτητών μήνυσαν τον Ζάκερμπεργκ κατηγορώντας τον ότι τους έκλεψε την ιδέα του κοινωνικού δικτύου που είχαν σχεδιάσει με την ονομασία connect you (στα ελληνικά, «συνδέσου»)
Τελικώς, κατέληξαν σε εξωδικαστικό συμβιβασμό ύψους 65 εκατ. δολαρίων, που καταβλήθηκαν σε χρήματα και μετοχές. Τα δύο αδέλφια επένδυσαν αμέσως σε κρυπτονομίσματα (τότε η αξία του bitcoin ήταν πολύ χαμηλή) και ίδρυσαν την πλατφόρμα Gemini ενώ σήμερα είναι αμφότεροι δισεκατομμυριούχοι που εξακολουθούν να ασχολούνται με τα κρυπτονομίσματα.
Στο μεταξύ το «The Facebook» μετονομάστηκε σε «Facebook» (σκέτο, για μεγαλύτερη αμεσότητα) και το 2012 εξαγόρασε το Instagram για 1 δισ. $ ενώ μπήκε στο χρηματιστήριο των ΗΠΑ από το οποίο έβγαλε κέρδη ύψους 16 δισ. $. Δύο χρόνια αργότερα, το 2014, η εταιρία Facebook Inc. εξαγόρασε το WhatsApp για 22 δισ. $ και επέκτεινε το ψηφιακό το στίγμα στην παγκόσμια κοινότητα ενώ ήδη από το 2017 μετρούσε περισσότερα από 2 δισ. χρήστες με το πολιτικό του αποτύπωμα να διευρύνεται με αλματώδης ρυθμούς.
Μία σκοτεινή του σελίδα γράφτηκε το 2018 στο σκάνδαλο της Cambridge Analytica όπου βρέθηκε ότι τα προσωπικά δεδομένα δισεκατομμυρίων χρηστών είχαν χρησιμοποιηθεί για πολιτική στόχευση, οπότε και δημιουργήθηκαν αυστηρότεροι έλεγχοι για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Το σκάνδαλο της Cambridge Analytica έγινε και κινηματογραφική ταινία το 2019 με τίτλο «The great hack».
Σήμερα το Facebook (Meta) εξακολουθεί να είναι μία κυρίαρχη πλατφόρμα στη ζωή μας ειδικά αναφορικά με το διάβασμα απόψεων επιστημόνων, δημοσιογράφων, πολιτικών, καλλιτεχνών και πολλών αρθρογράφων από διαφορετικό μετερίζι. Στη στόχευσή του περιλαμβάνεται η μεγάλη επένδυση στην μεταθανάτια ψηφιακή παρουσία και στην δημιουργία ενός Metaverse μέλλοντος, (ενός ψηφιακού, τρισδιάστατου, παράλληλου σύμπαντος) που μοιάζει βγαλμένο απευθείας από την φουτουριστική τηλεοπτική σειρά του 2011, «Black Mirror».
